Persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders en toezichthouders staat de laatste jaren in de schijnwerpers. Niet alleen bij beursgenoteerde ondernemingen, maar ook bij verenigingen en stichtingen komen claims steeds meer voor. Denk hierbij aan sportclubs, semi-overheidsinstellingen, ziekenhuizen en brancheverenigingen. Gezien de gevoeligheid voor de betrokken bestuurders worden dergelijke aanspraken vaak buiten de publiciteit gehouden en geschikt. Duidelijk is wel dat maatschappelijke ontwikkelingen, zoals economische veranderingen en een meer kritische en claimbewusteopstelling van subsidieverstrekkers en consumenten, ertoe hebben bijgedragen dat bestuurders in toenemende mate persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. En dat kan een flinke aanslag betekenen op het privé-vermogen.

Wat dekt de BTA-verzekering?
De dekking van de verzekering bestaat uit twee elementen: de kosten van verweer en de uiteindelijke schadevergoeding. Ook als de claim uiteindelijk onterecht blijkt te zijn worden de kosten van verweer vergoed. Deze kunnen enorm oplopen door de complexiteit van de materie en de gespecialiseerde advocaten die moeten worden ingeschakeld. In tegenstelling tot wat vaak wordt verondersteld, worden de kosten van juridisch verweer bij bestuurdersaansprakelijkheid niet gedekt door een reguliere rechtsbijstandverzekering.

Voor wie is de BTA-verzekering?
De BTA-verzekering is voor bestuurders en toezichthouders zowel in functie, afgetreden of nog te benoemen. Het voltallige bestuur is verzekerd, omdat zij wettelijk collectief verantwoordelijk is en iedere bestuurder hoofdelijk aansprakelijk is voor de gehele claim. De vereniging of stichting sluit de verzekering af en betaalt de premie. Net als bij toezichthouders is ook bij bestuurders de verzekering steeds vaker onderdeel van de secundaire arbeidsvoorwaarden.

Waarvoor kunt u aansprakelijk worden gesteld?
In principe is een vereniging of stichting zelf aansprakelijk voor eventuele schulden die worden gemaakt. Toch kan het gebeuren dat u als bestuurder of toezichthouder naast (of in plaats van) de vereniging of stichting persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld voor de schulden van de rechtspersoon. Naast de aansprakelijkheid ten opzichte van derden (schuldeisers, subsidieverstrekkers, werknemers, fiscus, curator etc.), de zogenaamde 'externe aansprakelijkheid', kan ook de rechtspersoon, bijvoorbeeld na een wisseling van het bestuur, van mening zijn dat u niet naar behoren hebt gehandeld en u aansprakelijk stellen, de zogenaamde 'interne aansprakelijkheid'. Hierbij is het niet relevant of u voor uw diensten wordt betaald. Vrijwilligers lopen dezelfde risico's als betaalde bestuurders. Bestuurdersaansprakelijkheid is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. Hierin staat dat bestuurders verplicht zijn tot het voeren van 'behoorlijk bestuur' over de rechtspersoon. Dit begrip is echter niet in de wet gedefinieerd, maar wordt ingevuld door jurisprudentie, literatuur en actuele ontwikkelingen. In de praktijk blijkt het niet voldoen aan de boekhoudplicht een belangrijke oorzaak van persoonlijke aansprakelijkheid: een vereniging of stichting moet te allen tijde inzicht kunnen geven in de financiële positie. Ook fusies en splitsingen kunnen hiertoe aanleiding geven vanwege de vele betrokken belangen en de hoeveelheid belangrijke beslissingen in een kort tijdsbestek. Daarnaast volgt vaak een aansprakelijkstelling naar aanleiding van het faillissement van de vereniging of stichting, in welk geval u als bestuurder persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld voor het boedeltekort.
De begrippen 'behoorlijk bestuur' en 'kennelijk onbehoorlijk bestuur' worden onder andere als volgt uitgelegd:

• Niet voldoen aan de bij een subsidie gestelde eis, waardoor een ontvangen subsidie wordt teruggevorderd.
• Verwaarlozen van de kredietbewaking en het selectief betalen van schuldeisers.
• Onrechtmatige daad, naast de vereniging of stichting kan de bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor de financiële schade die het gevolg is van niet-nakoming van contracten (het onbetaald laten van een rekening) of onzorgvuldig handelen.
• Onvoldoende deskundigheid of besluiteloosheid, zoals het niet aanvragen van faillissement, terwijl duidelijk is of behoort te zijn dat de verplichtingen niet meer kunnen worden nagekomen.
• Onvoldoende informeren van toezichthouders waardoor deze worden gehinderd in hun toezichthoudende taak.

Persoonlijke aansprakelijkheid van toezichthouders
Behalve bestuurders kunnen ook toezichthouders persoonlijk aansprakelijk gesteld worden voor het onbehoorlijk vervullen van hun hoofdtaken (advisering en toezicht).
Onder invloed van de ontwikkelingen in het denken over Corporate Governance, komt dit steeds vaker voor. Hun passieve rol is verschoven naar een steeds actievere rol als betrokken en daadkrachtige adviseurs en toezichthouders van het bestuur. Persoonlijke aansprakelijkheid voor een misleidende jaarrekening rust niet alleen op de bestuurders, maar ook rechtstreeks op de toezichthouders. Voor toezichthouders is een bestuurders en toezichthoudersaansprakelijkheids-verzekering steeds vaker een vereiste voor acceptatie van hun aanstelling.

Neem contact met ons op voor de mogelijkheden!